Het gebeurt meestal zonder aankondiging: tijdens het snuiten, bij het bukken, of midden in de nacht op het hoofdkussen. Een bloedneus ziet er indrukwekkend uit, zeker bij kinderen, maar in verreweg de meeste gevallen is hij onschuldig en stopt hij binnen een kwartier.
Vanaf het najaar zien we hem vaker opduiken. Dat is geen toeval: de verwarming gaat aan, de lucht binnenshuis wordt droog, en verkoudheden zorgen voor meer snuiten en wrijven. Precies die combinatie maakt het neusslijmvlies kwetsbaar. In dit artikel lees je waar een bloedneus vandaan komt, hoe je hem correct stelpt en wanneer je beter een arts raadpleegt.
Waar het bloed vandaan komt
Het neusslijmvlies is rijk doorbloed, want een van zijn taken is de ingeademde lucht opwarmen en bevochtigen. Vooraan op het neustussenschot, op amper een centimeter van de neusopening, komen verschillende kleine bloedvaatjes samen. Die liggen zeer oppervlakkig, en bij negen op de tien bloedneuzen is dat de plek waar het misgaat.
Het volstaat dat het slijmvlies op die plek uitdroogt, barst of beschadigd raakt om een bloeding te veroorzaken. Omdat de vaatjes klein zijn, ziet een bloedneus er vaak erger uit dan hij is: een paar milliliter bloed vermengd met slijm lijkt al snel veel.
Waarom hij in de winter vaker voorkomt
Droge, verwarmde binnenlucht is de belangrijkste boosdoener. Het slijmvlies droogt uit, er vormen zich korstjes, en die scheuren bij het snuiten of peuteren. Verkoudheden en allergieën versterken dat: het slijmvlies is dan ontstoken en gezwollen, en het vele snuiten doet de rest.
Daarnaast spelen enkele andere factoren mee. Kinderen peuteren vaker in hun neus. Oudere mensen hebben brozere bloedvaten en een dunner slijmvlies. Wie bloedverdunnende geneesmiddelen neemt, bloedt langer. Ook een hoge bloeddruk, langdurig gebruik van een neusspray tegen verstopping, en het inademen van irriterende stoffen kunnen bijdragen.
Zo stelp je een bloedneus correct
De juiste houding is de belangrijkste stap. Ga rechtop zitten en buig het hoofd licht voorover, niet achterover. Zo loopt het bloed uit de neus in plaats van naar de keel, waar het misselijkheid en braken kan veroorzaken en waardoor je niet ziet of de bloeding stopt.
Knijp vervolgens met duim en wijsvinger het zachte deel van de neus dicht, net onder het benige gedeelte, en houd dat tien minuten ononderbroken vol. Adem door de mond. Loslaten om te kijken is verleidelijk, maar elke onderbreking laat het stolsel opnieuw losraken. Gebruik een klok of een timer. Een koud washandje in de nek of op de neusrug kan aanvullend helpen, omdat koude de bloedvaten doet samentrekken.
Stopt de bloeding niet na tien minuten, herhaal dan dezelfde stappen nog eens tien minuten. Na het stelpen vermijd je gedurende enkele uren snuiten, bukken, zwaar tillen en warme dranken, zodat het verse stolsel niet loskomt. Bij ons in Apotheek Hendrickx merken we dat de houding met het hoofd achterover nog steeds erg ingeburgerd is, terwijl die net wordt afgeraden.
Wat beter niet
Prop geen watten of papieren zakdoekjes diep in de neus. Bij het verwijderen trek je het stolsel mee los, en vezels kunnen achterblijven. Snuit niet meteen de neus om "alles eruit te krijgen", en peuter de korstjes die zich nadien vormen niet weg. Ga ook niet liggen tijdens de bloeding.
Een bloedneus is zelden een reden tot paniek, ook bij kinderen. Blijf rustig en help het kind rechtop te zitten; een kind dat schrikt, huilt en slikt, maakt het moeilijker om de bloeding te beoordelen.
Terugkerende bloedneuzen voorkomen
Wie regelmatig een bloedneus krijgt, heeft het meest aan een slijmvlies dat niet uitdroogt. Een zoutoplossing in spray- of druppelvorm, enkele keren per dag, houdt de neus vochtig. Een dun laagje vette zalf vooraan aan de binnenkant van de neus, vooral 's avonds, beschermt de kwetsbare plek. Vraag in de apotheek welke producten daarvoor geschikt zijn, want niet elke zalf hoort in de neus.
Houd de luchtvochtigheid in huis op peil: zet de verwarming niet hoger dan nodig, verlucht dagelijks, en plaats eventueel een waterbakje of luchtbevochtiger. Knip de nagels van kinderen kort. Snuit zacht en één neusgat per keer. Gebruik een ontzwellende neusspray nooit langer dan vijf tot zeven dagen na elkaar: daarna beschadigt hij het slijmvlies in plaats van het te helpen.
Wanneer contacteer je best een arts?
Bel de huisarts of ga naar de spoeddienst wanneer de bloeding na twintig minuten correct dichtknijpen niet stopt, wanneer het bloed in grote hoeveelheden uit beide neusgaten of vooral achteraan in de keel loopt, of wanneer de bloedneus ontstaat na een val of klap op het hoofd. Dat geldt ook wanneer je je duizelig, zwak of kortademig voelt, of bleek wordt.
Maak een afspraak wanneer bloedneuzen vaak terugkomen, wanneer ze langer duren sinds je nieuwe geneesmiddelen neemt, of wanneer je ook makkelijk blauwe plekken krijgt of tandvleesbloedingen hebt. Bij kinderen onder de twee jaar is een bloedneus ongewoon en wordt hij best nagekeken.
Wie bloedverdunners gebruikt, stopt die nooit op eigen initiatief na een bloedneus, maar bespreekt het met de arts. Met vragen over neussprays, zalven of over de combinatie met je geneesmiddelen kan je altijd terecht bij het team van Apotheek Hendrickx.
